GIÁO ÁN HỘI GIẢNG HUYỆN
Năm học 2011-2012
Môn: Ngữ văn 8

TIẾT 90: CHIẾU DỜI ĐÔ
(Thiên đô chiếu) - Lí Công Uẩn
A.Mục tiêu cần đạt
Qua bài học, giúp HS
1. Kiên thức:
- Thấy được khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thông nhất, hùng cường và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh được phản ảnh qua “Chiếu dời đô”.
- Nắm dược những đặc điểm cơ bản của thể chiếu. Thấy được sức thuyết phục to lớn của tác phẩm là sự kết hợp giữa lý lẽ và tư tưởng.
2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng cảm thụ văn học Trung đại
- Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận.
3. Thái độ:
- Bồi đắp lòng tự hào về thủ đô ngàn năm văn hiến, lòng yêu nước và nâng cao ý thức xây dựng và bảo vệ đất nước trong thời kỳ mới.
B. Chuẩn bị:
1. Thầy: - Nghiên cứu soạn giảng
- Các phương tiện dạy học thiết yếu
- Các nguồn tư liệu về Chiếu dời đô.
2. Trò - Đọc kỹ và soạn bài, hiểu được những từ ngữ khó trong văn bản.
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
1. Kiểm tra bài cũ.
2. Bài mới.
* GTB:
Năm 2010 vừa qua, thủ đô HN mến yêu của dân tộc ta đã tròn nghìn năm tuổi. Hôm nay, thầy trò ta sẽ ngược dòng lịch sử nghìn năm về trước để tìm hiểu một văn bản có tính chất quyết định biến Thăng Long thành “kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời”. Đó chính là văn bản “Thiên đô chiếu” tức “Chiếu dời đô” của Lý Công Uẩn.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung


?. Dựa vào chú thích * SGK, em hãy giới thiệu ngắn gọn vài nét về Lí Công Uẩn
H:-Lí Công Uẩn (974-1028), quê ở làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
-Ông là người thông minh nhân ái, có chí lớn và lập được nhiều chiến công.
-Ông là người sáng lập nên vương triều Lí
G! Lí Thái Tổ là một vị vua hiền hiếm có trong lịch sử.Trong 18 năm trị vì đất nước, Lí Công Uẩn đã có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của lịch sử dân tộc, một trong những công lao to lớn nhất của ông là lập nên kinh đô Thăng Long. Và từ đó đến nay, Thăng Long-Hà Nội vẫn vững vàng là thủ đô của cả nước.
-Với những đóng góp to lớn đó, Lí Công Uẩn đã được nhân dân cả nước lập đền thờ như là một sự tri ân của con cháu đối với bậc tiền nhân có đức, có tài.
(Giới thiệu đền Đô-Bắc Ninh và tượng Lí Thái Tổ ở Hà Nội)
G: Đây là Đền Đô haycòn gọi là đền Lí Bát Đế ở Bắc Ninh, một trong những chốn linh thiêng thờ 8 vị vua đầu triều Lí, trong đó có Lí Thái Tổ .
Đây là tượng đài Lí Thái Tổ uy nghiêm giữa lòng thủ đô Hà Nội, nơi mà hơn 10 thế kỉ trước ông đã lựa chọn làm kinh đô.

?Chiếu dời đô được viết năm nào và viết nhằm mục đích gì?
H: =>nb
G! Năm 1009 khi Lí Công Uẩn lên ngôi, kinh đô vẫn đóng ở Hoa Lư (Ninh Bình) như dưới triều Đinh và Tiền Lê. Với mong muốn phát triển đất nước, Lí Thái Tổ định rời đô ra thành Đại La. Ý định ấy của ông vấp phải sự nghi ngại của một số triều thần. Trong hoàn cảnh đó, ông viết Chiếu dời đô nhằm thuyết phục thần dân trăm họ dời đô ra thành Đại La.
G: Giới thiệu nguyên tác chữ Hán và bản phiên âm Hán Việt
Thiên đô chiếu chỉ vẻn vẹn có 214 chữ Hán nhưng có sức sống bất diệt đến ngàn năm bởi những giá trị về lịch sử, văn hoá và văn chương của nó.
Văn bản chúng ta học do Nguyễn Đức Vân dịch. Đây là một bản dịch tương đối sát nghĩa, chuyển tải khá chân thực ý tình của vị vua đầu triều Lí.
? Văn bản thuộc thể loại nào?
H: Chiếu
G: Chiếu là kiểu văn bản nghị luận trung đại đầu tiên mà các em được học. Trong những tiết tiếp theo, các em tiếp tục được tìm hiểu các kiểu văn bản nghị luận trung đại khác như hịch, cáo, tấu.
?Dựa vào chú thích *SGK, em hãy trình bày những đặc điểm cơ bản của thể chiếu.
H: Chiếu là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh. Chiếu có thể viết bằng văn vần, văn xuôi, văn biền ngẫu,